ईतिहासमा आज (मार्च२६)

इतिहासमा आज: मार्च २६ 

सन् 1971 को एक तनावपूर्ण रात…

दक्षिण एशियामा ठूलो राजनीतिक भूकम्प आउँदै थियो। पाकिस्तानको पूर्वी भाग (आजको बङ्गलादेश) मा जनता आफ्नो अधिकारका लागि उठिसकेका थिए। त्यसै क्रममा बङ्गलादेश स्वतन्त्रता घोषणा भयो।

यो केवल घोषणा मात्र थिएन—यो लाखौँ मानिसहरूको आशा, संघर्ष र स्वतन्त्रताको आवाज थियो। त्यसपछि सुरु भयो भीषण युद्ध, जसले अन्ततः नयाँ राष्ट्र बङ्गलादेश को जन्म गरायो।

 सन् 1979 मा,  आजकै दिन मध्यपुर्वमा दुई पुराना शत्रुहरू पहिलो पटक शान्तिको बाटोमा हिँडे।

👉 अनवर सादात (इजिप्ट)

👉 मेनेखेम बेगिन (इजरायल)

यी दुई नेताहरूले इजिप्ट–इजरायल शान्ति सम्झौता मा हस्ताक्षर गरे। यो निर्णय सजिलो थिएन। धेरै विरोध, जोखिम र राजनीतिक दबाबका बीच पनि उनीहरूले युद्धभन्दा शान्तिलाई रोजे—जसले विश्वलाई देखायो कि पुराना दुश्मनी पनि अन्त्य हुन सक्छन्।

 सन् 1995 मा  युरोपमा नयाँ युग सुरु भयो। सेन्जेन सम्झौता लागू भयो।

  यो संझौताले सेन्जेन देशका नागरिकहरू एक देशबाट अर्को देशमा बिना भिसा सजिलै यात्रा गर्न सक्ने भए । सीमाहरू कागजमा मात्र सीमित हुँदै गए—मानिसहरूबीचको दूरी घट्न थाल्यो।

सन् 1827 आजकै दिन संगीतको संसारले एक महान प्रतिभा गुमायो— लुडविग भान बीथोभेन

सुन्न नसक्ने अवस्थामा पनि उनले यस्तो संगीत सिर्जना गरे, जुन आजसम्म संसारभर गुन्जिरहेको छ। उनको मृत्युले एउटा युगको अन्त्य गर्‍यो, तर उनको संगीत अमर बन्यो।

मार्च २६ ले हामीलाई के सिकाउँछ भने—

 • स्वतन्त्रताको लागि संघर्ष (बङ्गलादेश)

 • शान्तिको लागि साहस (इजिप्ट–इजरायल)

 • खुला सीमाको कल्पना (शेन्जेन)

 • र सृजनात्मकताको अमरता (बीथोभेन)

नेपाल

नेपालमा “आजको दिन” (मार्च २६)

मार्च २६ मा नेपालभित्र ठ्याक्कै ठूलो ऐतिहासिक घटना कमै भेटिन्छ, तर यो दिनसँग सम्बन्धित क्षेत्रीय र अप्रत्यक्ष रूपमा असर पार्ने घटनाहरू भने महत्वपूर्ण छन्।

🌏 दक्षिण एशियासँग जोडिएको ठूलो घटना

  1971 – बङ्गलादेश स्वतन्त्रता घोषणा

यस घटनाले सम्पूर्ण दक्षिण एशियामा राजनीतिक तरंग ल्यायो।

नेपालले पनि छिट्टै बङ्गलादेशलाई मान्यता दिँदै नयाँ राष्ट्रसँग कूटनीतिक सम्बन्ध विस्तार गर्‍यो।

नेपालको कूटनीतिक सन्दर्भ

 • 1970 दशकपछि नेपालले असन्तुलनबाट जोगिने “सन्तुलित परराष्ट्र नीति” अझ मजबुत बनायो।

 • छिमेकी देशहरू (भारत, चीन) बीच सन्तुलन कायम गर्ने रणनीतिमा यस्ता क्षेत्रीय घटनाहरूको ठूलो प्रभाव रह्यो।

आन्दोलनको माहोल (मार्च महिना)

 • 1990 (2046 साल) को समयतिर मार्च महिनाभर  जनआन्दोलन २०४६ चरम अवस्थामा पुगेको थियो।

 • यही समयमा देशभर प्रदर्शन, हड्ताल र आन्दोलनले गति लिँदै  नेपालमा बहुदलीय प्रजातन्त्र स्थापना भएको थियो।